Tadilat teklifi nasıl karşılaştırılır? Toplam rakama değil, kalemlere bakarak. İki teklifi yan yana koyun ve şunu sorun: aynı işler, aynı miktar ve aynı malzeme sınıfıyla mı yazılmış? Söküm ve moloz dahil mi, başlangıç ve teslim tarihi yazıyor mu, kırınca çıkan işin nasıl fiyatlanacağı belli mi? Bu soruların cevabı olmayan teklifteki rakam son rakam olmayabilir.
Toplam rakamla karşılaştırmak neden yanıltır?
"Banyo komple yapılır" diye tek satır yazılmış bir teklif ile on beş satırlık bir teklif aynı işi anlatmıyor olabilir. Birinde söküm, moloz atımı ve su yalıtımı vardır, ötekinde yoktur. Eksik kalem iş başladıktan sonra "bu teklifte yoktu" diye önünüze gelir. O noktada ekibi değiştirmek de zordur, çünkü banyo sökülmüştür.
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, tadilat yaptıranlara yaptığı uyarıda sözleşmede işin tanımı, malzeme, ölçü, toplam fiyat, ödeme planı, teslim tarihi, gecikme hükümleri ve garanti süresinin bulunması gerektiğini söylüyor. Güllü'ye göre "Belirsiz veya 'piyasa şartlarına göre değişir' gibi ifadeler haksız şart sayılabilir." Teklif, sözleşmenin taslağıdır. Bu bilgiler teklifte yoksa sözleşmeye de girmeyebilir.
Tadilat teklifi nasıl karşılaştırılır: 8 kontrol
- Kalemler ayrı satırda mı? Her iş ayrı satırda, miktarı ve birimiyle (metrekare, metre, adet) yazmalı. "Banyo işleri" gibi toplu satırlar karşılaştırılamaz.
- Malzemenin türü ve sınıfı yazıyor mu? Seramiğin ebadı ve sınıfı, yalıtım ürününün türü, vitrifiyenin tipi. Biri birinci sınıf malzemeyle, öteki en ucuz seriyle fiyat vermiş olabilir.
- Malzeme ve işçilik ayrı mı? Ayrı yazılırsa malzemeyi kendiniz almak isteyip istemediğinize karar verebilirsiniz. Malzemeyi kimin aldığı da açık olmalı.
- Söküm, moloz taşıma ve atımı dahil mi? Apartmanda moloz kat kat indirilir ve belirli bir yere taşınır. Bu kalem teklifte yoksa ayrıca sorun.
- Hariç tutulanlar yazıyor mu? İyi bir teklifte "dahil olmayanlar" listesi vardır: mobilya, beyaz eşya, doğalgaz hattı gibi. Listenin olmaması her şeyin dahil olduğu anlamına gelmez.
- Kırınca çıkabilecek işler nasıl fiyatlanacak? Fayansın altından çürük boru ya da bozuk şap çıkabilir. Teklifte bunun birim fiyatı ve "onayınız olmadan yapılmaz" kuralı yazmalı.
- Başlangıç ve teslim tarihi var mı? Tarihle birlikte, firmadan kaynaklı gecikmede ne olacağı da yazmalı.
- Ödeme planı ve işçilik garantisi açık mı? Ödemenin ne zaman, hangi oranda alınacağı ve garantinin süresiyle kapsamı yazılı olmalı. Süresi ve kapsamı yazılmayan "garantili işçilik" sözü bir şey anlatmaz.
Teklifleri yan yana koymak için boş şablon
Elinizdeki teklifleri bu tabloya geçirin. Hücrelere rakam değil "yazıyor / yazmıyor / belirsiz" yazın. "Yazmıyor" olan satırları firmaya sorun ve cevabı yazılı isteyin.
| Kontrol | Teklif A | Teklif B | Firmaya sorulacak |
|---|---|---|---|
| Kalemler ve miktarlar ayrı | |||
| Malzeme türü ve sınıfı | |||
| Malzeme ve işçilik ayrı | |||
| Söküm ve moloz | |||
| Dahil olmayanlar listesi | |||
| Kırınca çıkan işin birim fiyatı | |||
| Başlangıç ve teslim tarihi | |||
| Ödeme planı ve garanti süresi |
Ek iş kuralı: teklifte yoksa sözleşmede olmalı
Tadilatta ek iş çıkabilir; eski bir binada fayansın altını kimse sökmeden göremez. Asıl sorun, ek işin onaysız yapılıp sonradan faturaya eklenmesidir. TÜKONFED'in aynı uyarısında, sözleşmede ya da önceden onaylanmamış ek masrafların kural olarak istenemeyeceği belirtiliyor ve tavsiye net: "Onay vermeden para ödemeyin."
Teklifte şu üç şeyi arayın: ek iş çıkarsa işin duracağı, size fotoğrafla bildirileceği ve yazılı onayınız olmadan yapılmayacağı.
Konuşulanları yazılı tutun
Aynı uyarıda WhatsApp, SMS ve e-posta yazışmalarının uyuşmazlıkta delil olarak kullanılabileceği hatırlatılıyor. Telefonda konuştuğunuz renk, ölçü, fiyat ya da tarih varsa bunu firmadan yazılı olarak isteyin. Biz telefonda konuştuklarımızı WhatsApp'tan yazılı özet olarak göndeririz.
Bizim teklifimiz nasıl hazırlanır
Keşfe inşaat mühendisimiz gelir; keşif ücretsizdir. Ölçüyü alır, nem, tesisat, zemin ve duvarın durumuna bakar. Teklifi kalem kalem o yazar:
- Her kalem ayrı satırda, miktar, malzeme ve işçilik ayrı.
- Dahil olmayanlar ayrı bir listede.
- Kırınca çıkabilecek işlerin birim fiyatı baştan teklifte. Çıkarsa durur, fotoğrafını göndeririz; siz "onaylıyorum" yazmadan dokunmayız.
- Ödeme sözleşmeli: %60 işe başlarken, %40 iş bitip teslim kontrolü yapılınca.
- İşçilik garantisi 2 yıl, bizim yaptığımız işten kaynaklanan sorunlar için. Yasal haklarınız saklıdır.
Örnek teklifin nasıl göründüğünü ve talepten teslime 8 adımı nasıl çalışıyoruz sayfasında gösterdik. Banyo teklifindeki kalemlerin hangi iş sırasına denk geldiğini banyo tadilatı aşamaları yazısında anlattık. Komple dairede kalemler daha çok olur; kapsam basamaklarına komple daire tadilatı sayfasından bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kaç firmadan teklif almalıyım?
Sayıdan çok kapsam önemli. Aynı kalemleri içeren iki teklif, kapsamı farklı beş tekliften daha kolay karşılaştırılır. Teklif alırken her firmaya aynı iş listesini verin; böylece gelen teklifler aynı işi fiyatlar.
Telefonda kesin fiyat alabilir miyim?
Görmeden verilen kesin fiyat ya kendini korumak için yüksek ya da işi almak için düşük olur. Fotoğraf gönderirseniz yazılı bir ön fiyat aralığı ve aralığı neyin değiştirebileceğini yazarız. Kesin teklif ücretsiz keşiften sonra kalem kalem gelir.
Teklifin geçerlilik süresini sormalı mıyım?
Evet. Malzeme fiyatları değişebildiği için tekliflerin çoğu belirli bir tarihe kadar geçerlidir. Bu tarih teklifte yazmıyorsa sorun ve imzadan önce geçerlilik süresinin dolmadığından emin olun.
Başka bir firma daha düşük fiyat verdi, ne yapmalıyım?
Önce iki teklifi yukarıdaki tabloya geçirin. Düşük teklifte eksik kalem varsa (söküm, yalıtım, moloz gibi) aynı kapsama tamamlanınca fark kapanabilir. Kapsam aynıysa karar sizindir; teklifimizdeki her kalemin neden orada olduğunu açıklarız.
Sözleşme yapmadan işe başlanır mı?
Biz yazılı sözleşmeyle çalışırız. Sözleşmede teklifteki her kalem, başlangıç ve teslim tarihi, ödeme planı, ek iş kuralı ve işçilik garantisi yazılıdır. İmzadan önce okuyun, sorunuz varsa sorun.
Kaynaklar
- TGRT Haber, "Evine tadilat yaptıranlar dikkat! TÜKONFED'ten tüketiciler için 7 tuzağa karşı çarpıcı uyarı", 4 Ağustos 2026: tgrthaber.com